FİLM İNCELEMESİ #16: DOWNFALL / ÇÖKÜŞ


II. Dünya Savaşı 50 milyondan fazla insanın hayatına mal oldu. Avrupa'nın bütün şehirleri harabeye döndü. Her yerde yıkım ve kaos hüküm sürerken, yalnızca bir adam tüm bunları Aryan ırkının yükselişi ve dünyanın kurtuluşu olarak yorumluyordu. Bu adam tarihteki en büyük soykırımın altında imzası bulunan, insanlığın karşılaştığı en büyük yıkımlardan birinin sorumlusu Adolf Hitler'di. Yükselişi gibi çöküşü de beklenmedik şekilde ve hızla gerçekleşti. Almanya yapımı bu filmde, bir dönem tüm Avrupa'yı titreten ve dünyayı tehdit eden Adolf Hitler'in çöküş dönemine ve onu intihara sürükleyen sebeplere tanık oluyoruz. 2004 tarihli olan yapımı biyografi, tarih, savaş ve dram kategorisine almak mümkün.


FİLM MÜZİĞİ





BİR DEVRİN SONU


Böylesi bir savaşta, sivil diye bir şey yoktur.

Tarih 1 Eylül 1939, Almanya'nın Polonya'yı işgali sonrasında Fransa ve İngiltere gibi Avrupa'nın önemli devletleri Almanya'ya savaş ilan ederler ve insanlığın gördüğü en büyük savaş bu şekilde başlamış olur. Sonradan Almanya'nın ilerleyişinin sürmesi neticesinde, başka devletlerin de dahil olmasıyla 100 milyondan fazla askeri personelin katıldığı ve devletlerin sahip oldukları tüm ekonomik, teknolojik ve nüfus gücünü bu savaş için kullandıkları, dünya tarihindeki en büyük savaş ve kıyım gerçekleşti. En az 40-50 milyon insan hayatını kaybetti. Şehirler bombalandı ve birer harabeye döndüler. Peki tüm bunlar daha ne kadar devam edecekti?

Yıllar geçtikçe Hitler önderliğindeki Alman İmparatorluğu duraklamaya ve gerilemeye başladı. Başka devletlerin de taze kan olarak savaşa dahil olmaları Almanya'nın işgal politikasını yavaşlattı ve sonrasında geriletmeye başladı. Hitler'in orduları, yayılmasından daha kısa bir sürede Berlin'e kadar geriledi ve savaşın sonunun geldiğini Hitler ve çevresindekiler de artık kabullenmek zorunda kaldılar. Filmde Rus ordusunun Berlin kapılarına dayandığı ve şehri kuşatmaya başladığı dönemlere ve sonrasında yaşananlara ışık tutuluyor. Bir anlamda, bir dönem dünyayı titreten Hitler'in ve çevresindeki kurmaylarının çaresizlik içerisindeki çırpınışlarına tanık oluyorsunuz.

ARYAN IRKI



Savaş kaybediliyorsa, halkın da kaybedilmesinin hiçbir önemi yoktur. Alman halkının hayatını en ilkel şartlarda sürdürmesi için çaba sarf etmenin ne anlamı olabilir? Yaşamasınlar daha iyi. En iyisi her şeyi kendimiz yok edelim. Halk zayıf olduğunu gösterdi ve zayıf olanın yok olması doğanın en temel kanunudur. Bu savaştan arta kalan değersiz olandır. Çünkü ne yazık ki iyi olanların hepsi yok oldular.

Hitler'in bu büyük savaşı başlatmasının altında yatan ise zamanında Friedrich Nietzsche tarafından ortaya atılan "Üstün Irk" düşüncesi. Hitler, buradan yola çıkarak, üstün ırkı "Aryanlar" olarak isimlendiriyor ve dünyada yaşam hakkı ile hakimiyetin yalnızca Aryan ırkına ait olması gerektiğini düşünüyor. Yani güçlü ve gelişmiş olan Aryan ırkıdır, geri kalanlar kusurludur, güçsüzdür ve yaşamaya hakları yoktur. Söz konusu üstün ırk düşüncesi biraz evrimci düşünce sisteminin dayandığı "doğal seleksiyon" düşüncesine de uyum sağlıyor ve belki de dünyadaki en büyük savaşın temelinde yatan bu düşünce filmde fazlasıyla vurgulanmış. Bu durum, düşüncenin ne kadar etkili bir silah olabileceğinin ve yanlış yorumlandığında ne kadar tehlikeli hale gelebileceğinin en bariz göstergesi oluyor aynı zamanda.

OYUNCAKLARIN YERİNİ ALAN SAVAŞ ÇOCUKLARI!


-Teslim olmazsak bütün halk ölecek.Hitler: Ölürüm de teslim olmam.-Ama çok gencimiz var.Hitler: Gençler ölmek içindir.

Filmde çok çarpıcı bir noktaya da değinilmiş. Berlin'in kuşatma altına alındığı esnada neredeyse bütün orduları dağılmış olan Hitler, gençleri ve hatta çocukları cepheye sürmeye başlıyor. Hatta, çatışmalarda başarı kaydeden çocukları üstün başarı madalyalarıyla ödüllendiriyor. Bu durum çoğunluk tarafından büyük bir soğukkanlılıkla ve olması gereken bir şey gibi karşılanıyor. Bir ülkenin geleceği olan çocukların ve gençlerin hiç düşünmeden ölüme gönderilmesi ise aslında Hitler ve kurmaylarının artık gelecekten yana hiçbir umutlarının olmadığının en büyük göstergesi. Öyle ki, Nasyonel Sosyalizm düşüncesinin olmadığı bir dünyayı yaşanmaya değer görmüyorlar. Ne kadar acımasız bir savaş yürütülmüş ve ırkçılığın tavan yaptığı bir anlayış hakim olsa da Hitler ve yanındakilerin davalarına olan bağlılığı ve uğuruna yaptıkları şeyler gerçekten hayret uyandırıyor.


Sunay Akın: "Çocuğunuzun önüne oyuncak diye koyduğunuz geleceğinizdir..."

Konuya girmişken Sunay Akın'ın yaptığı çok doğru bir tespite de değinmek istiyorum. Görselde yer alan oyuncaklar Hitler'in 1930'lu yılların başında yerli bir firmaya yaptırdığı ve o dönemdeki Alman çocukların oynaması için tüm yurda dağıtılan oyuncaklar. Sunay Akın da dediği gibi savaş 1939'da başlamıştı deniliyor olsa dahi aslında çocukların bu oyuncaklara eriştiği anda ikinci dünya savaşı başlamıştı. Çünkü, o dönemlerde bu oyuncaklarla oynayan çocuklar, büyüdüklerinde oynadıkları oyuncakların yerini aldılar ve büyük bir kıyıma ortak oldular. Ve şu sözlerle noktalıyor kendisi: " Çocuğunuzun önüne oyuncak diye koyduğunuz geleceğinizdir..." Filmde de küçük bir sahnede, bir çocuğun yanı başında aynı oyuncakları görüyoruz ki bu da aynı noktaya vurgu yapıldığının göstergesi. Söz konusu oyuncakları İstanbul'daki Oyuncak Müzesi'ni ziyaret ederek görmeniz mümkün.

SON SÖZLER

İkinci Dünya Savaşı, insanlık tarihinin gördüğü en büyük yıkımdı. Bu yıkımı başlatan insanların çöküşüne şahit olmak ve savaşın altında yatan düşüncelerin son ana kadar yaşadığını görmek, insanların bu düşünce uğrunda gerekirse canlarını gözlerini kırpmadan verebildiklerini ve nasyonel sosyalizm olmadan yaşamı anlamsız olarak addettiklerini görmek filmi çok çarpıcı hale getiriyor. Savaşın temelinde yer alan ideolojilere ve hırslara son derece objektif bir şekilde, bir anlamda kendi geçmişleriyle yüzleşircesine yer verilmiş. İkinci Dünya Savaşı ve Hitler konulu filmlere merakınız varsa kesinlikle beğeneceğiniz bir film. Son derece başarılı. Ayrıca, filmin arka planında müzikten çok doğal seslere yer verilmesi ve buna rağmen son derece sürükleyici ve etkileyici olması da olumlu bir yönü. İyi seyirler dilerim.

DEĞERLENDİRME



18 yorum:

  1. İzledim bu filmi. Gerçekten izlenmesi gereken bir film diye düşünüyorum. Hatta ben de tekrar izleyeceğim sanırım :) Anımsattığınız için teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür ederim, iyi seyirler. :)

      Sil
  2. Bu tür, savaş dram türü filmleri çok seviyorum buna benzer bir kaç tane film izlemiştim daha önce, kardeşim bildiğin buna benzer filmler varsa yorum kısmına cevap olarak yazarmısın rica etsem?
    Teşekkür ederim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. -Saving Private Ryan(Er Ryan'ı Kurtarmak)
      -Thin Red Line(İnce Kırmızı Hat)
      -Inglourious Bastards(Soysuzlar Çetesi) Quentin Tarantino filmidir.
      -Fury(Hiddet)
      -The Hurt Locker(Ölümcül Tuzak) Ortadoğu'da bir bomba imha uzmanı.
      -Bravehearth(Cesur Yürek) Tartışmasız en iyilerden biri, muhtemelen izlediniz.
      -Operasyon Valkyrie
      -The Pianist
      -Schindler'in Listesi
      -Life is Beautiful(Hayat Güzeldir)
      -Pearl Harbor
      -120 (Yerli bir yapım)
      -Cennetin Krallığı
      -Last Samurai(Son Samuray)
      -Truva
      -Enemy at the Gates(Kapıdaki Düşman)
      -Black Hawk Dawn(Kara Şahin Düştü)
      -Savaşın Çiçekleri
      -Gladyatör
      -Nefes Vatan Sağolsun
      -Tears Of The Sun(Güneşin Göz Yaşları)
      -We Were Soldiers(Bir Zamanlar Askerdik)

      İzlediklerim arasından ilk olarak söyleyebileceklerim bunlar. Belki bir iki tane beğenmeyeceğin çıkabilir ama hepsi iyi filmlerdir. Kimisi II. Dünya Savaşı konulu, kimisi yakın geçmişteki savaşları konu ediniyor, kimi ise daha önceki dönemleri. Hepsi genel anlamda savaş,tarih,dram kategorilerinde. İyi seyirler dilerim. :)

      Sil
    2. Bunların içinden bazılarını izledim.
      Teşekkür ederim kardeşim. Sırasıyla hepsini izleyeceğim inşallah.

      Sil
  3. Bu filmi gördüm ama henüz izleme fırsatı olmadı. Sanırım bir fragmanından aklımda şöyle bir replik kalmış: ''- Efendim halk ölüyor. Hitler: Beni seçtiklerinde bunu kendileri istedi.'' ya da buna benzer bir replikti. Ama Almanya-Polonya savaşını konu ediniyordu yanılmıyorsam The Piyanist filmini izlemiştim ve favori filmlerimden biridir. Hatırlattığın için teşekkürler, izleyeceğim filmi. :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet öyle bir replik var filmde. Piyanist harika bir filmdir, benim de favorilerim arasında. Ben teşekkür ederim, iyi seyirler. :)

      Sil
  4. İşte böyle filmlere ihtiyacım var, tam da aradığım tarzda. Adolf her ne kadar cani ve acımasız olsa da bazı sözlerini (doğruysa) beğeniyorum. Bu tarz filmler 2. Dünya Savaşı'nı hissetmemizi ve yaşanılanları görmemize olanak sağlıyor. Bu gün bile izleyebilirim bu filmi, teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Beklentini karşıladığına sevindim Semih, olabilir doğru sözleri ama neticeye baktığımızda pek sağlıklı bir kişilik çıkmıyor karşımıza. Filmi izleyince de göreceksin hal ve hareketlerinden. İyi seyirler dilerim.

      Sil
  5. Hitler ve tüm dünyaya yaşattıklarına dair onlarca film, belgesel izledim, kitap okudum ve her seferinde şaşırmayı başarabiliyorum. Sanki bir fitili ateşlemişçesine, inanılmaz büyük bir topluluğu, suçsuz insanları öldürebilme noktasına getirmek ve o insanların gözünü kırpmadan bu eylemi gerçekleştirmeleri gerçekten de inanılmaz.
    Her şey yaşanması gerektiği için yaşanıyorsa eğer bu durumda insanlığın bundan ders çıkarması gerekirdi fakat günümüzde de gittikçe artan ırkçı eylemler bunun tam tersini gösteriyor. İnsanoğlundan kimi duyguları söküp çıkarmak gerek sanıyorum.
    Hitler'i görünce işte böyle bir duygu boşalımı yaşıyorum kusura bakma Serhat :) Yazdım kenara, izlemeye hazır olduğumda mutlaka izleyeceğim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kesinlikle ders çıkaramıyoruz, bu gidişle daha büyük felaketlerle karşılaşacağız gibi duruyor. Yaşananları okuyan çoğu kişi aynı duygu ve düşüncelere sahiptir eminim. Hayret edilmeyecek gibi değil yaşananlar ve arkasında yatan sebepler. Beğeneceğini düşünüyorum, başarılı bir yapım, iyi seyirler dilerim. :)

      Sil
  6. Tarih okuyan biri olarak daha önce bu filmi farketmemiş olmama üzüldüm doğrusu. En kısa zamanda izleyeceğim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Okuduğunuz bölüme fazlasıyla katkı sağlayacaktır film, iyi seyirler dilerim. :)

      Sil
    2. Teşekkür ederim :)

      Sil
  7. İzlemedim ama tabi ki not aldım.Bu notların tükenmesi gerekiyor :( Haftada üç gün spor,blog yazarlığı,kitap okuma,iş güç,senaryo yazarlığı kursu...Bu kadar yoğunluk içinde bir yerlere sıkıştıracağım inşallah :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bir de bana sorun, izlenecekler ve okunacaklar listem hayli kabarık. Hepsini okumak/izlemek mümkün değil elbet, her şeye yetişemiyor insan. Bana kalırsa vaktinizi hayli verimli geçiriyorsunuz, daha ne olsun. :)

      Sil
  8. Okurken bile tüylerim diken diken oldU. Kesinlikle en kısa zamanda izleyeceğim.

    Teşekkürler

    YanıtlaSil

Blogger tarafından desteklenmektedir.